Nasze prawa
NASZE PRAWA. Dostęp do dokumentacji medycznej po śmierci pacjenta. Wyjaśniamy wątpliwości prawne
Kto może mieć dostęp do danych dotyczących procesu leczenia zmarłego pacjenta? Dawniej wymagane było upoważnienie danej osoby za życia bądź bycie jej przedstawicielem ustawowym, jednak od 2019 r. wiele się zmieniło.
Gdy umiera pacjent, rodzina zwykle stara się dowiedzieć, jak wyglądał proces leczenia oraz jaka była przyczyna jego śmierci. Przeważnie wiąże się z tym wiele emocji i tyle samo obaw czy wątpliwości. Rzecznik Praw Pacjenta zebrał wszystkie informacje, które mogą się przydać podczas pozyskiwania dokumentacji medycznej po śmierci bliskiej osoby.
Ktoś bliski może sprzeciwić się wydaniu dokumentów
„Po śmierci pacjenta dokumentacja medyczna jest udostępniana osobie upoważnionej przez pacjenta za życia lub osobie, która w chwili zgonu pacjenta była jego przedstawicielem ustawowym. Dokumentacja medyczna jest udostępniana także osobie bliskiej, chyba że udostępnieniu sprzeciwi się inna osoba bliska lub sprzeciwił się temu pacjent za życia, z zastrzeżeniem ust. 2a i 2b” - głosi art. 26 ustawy o prawach pacjenta. Jak czytamy w udostępnionym przez Rzecznika poradniku, wspomniany w ustawie sprzeciw musi być odnotowany w kartotece medycznej, a jeśli ma formę pisemną – powinien zostać do niej dołączony.
Ze wspomnianym sprzeciwem można się spotkać np. w sytuacji, gdy poszczególne osoby pozostają ze sobą w konflikcie lub jeden z członków rodziny z jakichś powodów chce mieć wyłączny wgląd do kartoteki. Jednak jak podkreślono, sprzeciw nie będzie skuteczny w sytuacji, w której udostępnienie dokumentacji medycznej ma służyć ochronie życia lub zdrowia osoby bliskiej bądź gdy jest ona potrzebna w celu dochodzenia odszkodowania lub zadośćuczynienia z tytułu śmierci pacjenta. Decyzja w obu przypadkach należy do sądu, który rozpatruje sprawę na wniosek osoby bliskiej lub osoby wykonującej zawód medyczny.
Podobnie dzieje się też, gdy placówka medyczna nie chce wydać dokumentacji osobie, co do której jej pracownicy mają wątpliwości, czy na pewno jest ona osobą uprawnioną. Takimi sprawami również zajmuje się sąd.
Kogo można uznać za osobę bliską zmarłemu pacjentowi?
Wśród osób bliskich można wymienić m.in. małżonka, krewnego lub powinowatego do drugiego stopnia w linii prostej, przedstawiciela ustawowego oraz osobę pozostającą we wspólnym pożyciu. Są nimi też osoby upoważnione przez zmarłego. „Weryfikacja osób bliskich może nastąpić na podstawie przekazanego oświadczenia, np. o pozostawaniu we wspólnym pożyciu, bądź poprzez inne dokumenty, w których wpisano adres zamieszkania tożsamy z adresem pacjenta. Przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie precyzują za pomocą jakich środków można dokonywać weryfikacji takiej osoby lub osób” - podkreślono w poradniku Rzecznika. Weryfikacji takiej można dokonać np. na podstawie oświadczenia, ale także różnego rodzaju dokumentów, które mogą dowieść, że dana osoba mieszkała razem ze zmarłym.
Podsumowując, przepisy obowiązujące obecnie dość precyzyjnie określają, kto może wystąpić z wnioskiem o dostęp do dokumentacji zmarłego. Jednak w takiej sytuacji trzeba się liczyć z tym, że inna osoba bliska może sprzeciwić się naszym żądaniom. Bywa też tak, że to pracownik medyczny ma wątpliwości co do naszej relacji ze zmarłym pacjentem. Wówczas decyduje sąd.
Anna Sadkowska-Rojek
Źródło: Rzecznik Praw Pacjenta
Artykuły powiązane
INNE Z TEJ KATEGORII
