Raporty
NASZ PORADNIK. Jak pozbyć się niechcianych prezentów?


Okres świąteczny nierozerwalnie wiąże się z zakupowym szaleństwem. Często dochodzi do sytuacji, że wybrane przez nas prezenty nie są trafione. Raz jest to źle dobrany rozmiar, w innym przypadku fason lub motyw tematyczny prezentu. Czasami po prostu nie wiemy co kupić naszym bliskim i wybieramy coś nieodpowiedniego. Jakie mamy możliwości prawne w takiej sytuacji? Czy nietrafione prezenty można zwrócić? Odpowiadamy w naszym poradniku.
Możliwość zwrotu zakupionego towaru, który wybraliśmy na prezent jest uzależniona od formy dokonanej transakcji. W polskim prawie największą systemową ochroną cieszą się konsumenci dokonujący transakcji na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa. Warunki jakie muszą zaistnieć, aby tak potraktować umowę sprzedaży kształtują przepisy ustawy o prawach konsumenta z dnia 30 maja 2014 r.:
Art. 2. Określenia użyte w ustawie oznaczają:
1) umowa zawarta na odległość - umowę zawartą z konsumentem w ramach
zorganizowanego systemu zawierania umów na odległość, bez jednoczesnej fizycznej
obecności stron, z wyłącznym wykorzystaniem jednego lub większej liczby środków
porozumiewania się na odległość do chwili zawarcia umowy włącznie;
2) umowa zawarta poza lokalem przedsiębiorstwa - umowę z konsumentem zawartą:
a) przy jednoczesnej fizycznej obecności stron w miejscu, które nie jest lokalem
przedsiębiorstwa danego przedsiębiorcy,
b) w wyniku przyjęcia oferty złożonej przez konsumenta w okolicznościach, o których
mowa w lit. a,
c) w lokalu przedsiębiorstwa danego przedsiębiorcy lub za pomocą środków
porozumiewania się na odległość bezpośrednio po tym, jak nawiązano indywidualny i osobisty kontakt z konsumentem w miejscu, które nie jest lokalem przedsiębiorstwa
danego przedsiębiorcy, przy jednoczesnej fizycznej obecności stron,
d) podczas wycieczki zorganizowanej przez przedsiębiorcę, której celem lub skutkiem
jest promocja oraz zawieranie umów z konsumentami.
Zyskujące na popularności zakupy przez Internet odpowiadają powyższym zasadom i dają nam możliwość odstąpienia od umowy, również ma mocy przepisów ustawy. Konsument ma w takiej sytuacji możliwość odstąpienia od umowy w terminie 14 dni od dnia wejścia w posiadanie rzeczy (w szczególnych przypadkach może być to inny termin). Może to zrobić bez podania przyczyny i bez ponoszenia dodatkowych kosztów, jeżeli wybrał standardową formę dostawy towaru. Oświadczenie o odstąpieniu od umowy najlepiej spisać na odpowiednim formularzu, a aby dochować terminu wystarczy wysyłka na adres przedsiębiorcy w powyższym terminie. W przypadku skutecznego odstąpienia od umowy, umowę taką uważa się za niezawartą.
Należy zwrócić uwagę, że to na przedsiębiorcy ciąży obowiązek poinformowania konsumenta o prawie do odstąpienia. Jeżeli konsument nie został poinformowany o takiej możliwości, prawo to wygasa dopiero z upływem 12 miesięcy od daty transakcji.
Zakupiony towar może zostać przez nas odpakowany i przymierzony, ale nie może być przez nas używany. Sprzedawca nie może też odmówić zwrotu i odstąpienia, jeżeli doszło do uszkodzenia oryginalnego opakowania, ale w miarę możliwości powinniśmy w takim opakowaniu zwrócić zakupiony przedmiot.
Powyższe przepisy dotyczą wszystkich zakupów na odległość dokonywanych na terytorium Unii Europejskiej w związku z tym, iż przepisy ustawowe wdrażają wytyczne dyrektywy unijnej. Jeżeli więc zamawiamy coś z zagranicy, a firma przedsiębiorcy ma siedzibę na terenie Unii Europejskiej, to również przysługuje nam 14dniowy termin na odstąpienie od umowy i zwrot towaru.
Sytuacja kształtuje się odmiennie w sytuacji, kiedy zakupu dokonujemy w sklepie stacjonarnym. Tam mamy możliwość dokonania oględzin towaru, przymierzenia go i sprawdzenia bezpośrednio jego jakości i interesujących nas cech. Zwrot w takiej sytuacji jest uzależniony od dobrej woli sprzedawcy. W praktyce przedsiębiorcy bardzo często idą konsumentom na rękę i ustalają własne regulaminy dotyczące zwrotów czy odstąpienia obwieszczone w sklepie. Może być to uzależnione od okazania paragonu lub dowodu zakupu towaru w konkretnym sklepie i ograniczone czasowo np. do 30 dni.
W każdej sytuacji konsumentowi przysługuje jednak tzw. prawo do informacji, czyli obowiązek nałożony prawnie na przedsiębiorcę, aby ten poinformował potencjalnego klienta w dostatecznym stopniu o następujących kwestiach:
dane identyfikujące przedsiębiorcę
podstawowe cechy towaru lub usługi
łączna cena lub wynagrodzenie wraz z podatkami, a także opłaty za dostarczenie, usługi pocztowe oraz jakiekolwiek inne dodatkowe koszty
sposoby płatności, dostawy lub spełnienia świadczenia
stosowana procedura reklamacyjna
w przypadku prawa do odstąpienia od umowy – warunki, terminy oraz procedura odstąpienia
koszty zwrotu rzeczy w przypadku odstąpienia od umowy
termin, w którym oferta lub cena pozostają wiążące
Podsumowując – jeżeli dokonaliśmy zakupu nietrafionego prezentu drogą internetową to mamy 14 dni na odstąpienie od umowy i spokojnie możemy skorzystać z tego prawa bez obawy o odmowę ze strony sprzedawcy. Zakup w sklepie stacjonarnym najlepiej poprzedzić sprawdzeniem zasad zwrotów panujących u danego sprzedawcy – jeżeli tego nie zrobiliśmy to pozostaje nam liczyć na dobrą wolę sprzedawcy. W ostateczności, kiedy sprzedawca w sklepie stacjonarnym nie będzie chciał przyjąć zwrotu możemy spróbować odsprzedać niechciany prezent na jednej z internetowych platform aukcyjnych, gdzie prawdopodobnie odzyskamy większość zainwestowanych środków.
W razie jakichkolwiek pytań dotyczących praw konsumentów i powiązanych zachęcamy do przesyłania ich na nasza skrzynkę kontaktową: kontakt@poznajfakty.pl.
Piotr Cichocki
Źródło: opracowanie własne, konsument.gov.pl, uokik.gov.pl
Artykuły powiązane