Nasze prawa
NASZE PRAWA. Cena na metce inna niż na paragonie. Jak się nie dać nabrać nieuczciwym sprzedawcom


Okres przedświąteczny w Polsce to jak co roku czas zwiększonej aktywności zakupowej. Kupujemy nie tylko produkty spożywcze, z których przygotowujemy tradycyjne, świąteczne potrawy, ale też dekoracje oraz prezenty dla naszych bliskich. Okres ten jest też czasem zwiększonej aktywności różnego rodzaju oszustów, którzy - wykorzystując naszą nieuwagę - wyłudzają od nas pieniądze. W poprzednich cyklach omawialiśmy różne procedery tego typu, ale tym razem skupimy się na innym aspekcie – różnicy pomiędzy ceną na metce/etykiecie a ceną przy kasie. To temat, który podejmujemy, odpowiadając na pytanie jednej z naszych czytelniczek, pani Agnieszki.
Nie zawsze dochodzi do celowego oszustwa ze strony sklepów lub nieuczciwych przedsiębiorców. Często jest to efekt dynamicznie zmieniających się cen różnych produktów, promocji, niedostosowania w czasie informacji sklepowych itp. Jest to jednak problem nagminny i, jak wskazuje UOKiK w analizowanych przypadkach konkretnych sieci handlowych, dotyczył statystycznie 15% produktów w sklepach. Produkty te albo nie posiadały określonej ceny na półce sklepowej albo cena ta różniła się od tej ujawnionej przy kasie. Ze względu na charakter transakcji i relacje sprzedawca – kupujący to na sprzedawcy/sklepie ciąży obowiązek dopilnowania zgodności cen.
Jak wielokrotnie wyjaśniał prezes UOKiK – cena produktu jest kluczowym kryterium, na podstawie którego konsument podejmuje decyzję o zakupie towaru. Nie może więc być przyzwolenia prawnego ani instytucjonalnego na proceder wprowadzający konsumenta w błąd co do ceny danego towaru.
Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami, a konkretnie ustawą z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług, sprzedawca ma obowiązek uwidocznienia ceny towaru. Stanowi o tym art. 4 ustawy:
1.
W miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług uwidacznia się cenę oraz cenę jednostkową towaru (usługi) w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen.
2.
Minister właściwy do spraw gospodarki, po zasięgnięciu opinii Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, określi, w drodze rozporządzenia:
1)
sposób uwidaczniania cen towarów i usług, w tym cen jednostkowych towarów (usług),
2)
wykaz towarów, w przypadku których nie jest wymagane uwidocznienie ceny jednostkowej towarów (usług) – mając na uwadze potrzebę zapewnienia dostępności informacji o cenie, a także uwzględniając przypadki, gdy uwidocznienie ceny jednostkowej towaru (usługi) nie byłoby przydatne ze względu na rodzaj lub przeznaczenie towaru (usługi).
Jak wskazuje UOKiK, różnice w cenach lub całkowity brak informacji o cenie są niezgodne z prawem, a stosowanie takich praktyk zagrożone jest odpowiednimi sankcjami przewidzianymi we wspomnianej ustawie. Każdorazowe naruszenie tego typu można zgłaszać do UOKiK lub właściwego Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej.
W przypadku konfrontacji z nierzetelnym sprzedawcą i ujawnienie istotnej różnicy w cenie warto zwrócić uwagę na obowiązujące przepisy i powołać się na art. 5 wspomnianej ustawy:
W przypadku rozbieżności lub wątpliwości co do ceny za oferowany towar lub usługę konsument ma prawo do żądania sprzedaży towaru lub usługi po cenie dla niego najkorzystniejszej.
Nawet po zapłaceniu wyższej ceny, jeżeli dysponujemy paragonem i możemy udowodnić różnicę, np. posiadając zdjęcie niższej ceny na metce lub półce albo możemy to udowodnić, gdyż cena nadal widnieje w tym miejscu, to mamy prawo żądać zwrotu nadpłaconej różnicy.
Pamiętajmy, aby weryfikować cenę różnych produktów i zwracać uwagę na tzw. ceny jednostkowe (za sztukę, litr, kilogram, itp. – relację takich cen sprzedawca też ma obowiązek podać do wiadomości konsumenta w widocznym miejscu).
Sankcje przewidziane za naruszenia omawianego typu zawarte zostały w art. 6:
1.
Jeżeli przedsiębiorca nie wykonuje obowiązków, o których mowa w art. 4 uwidacznianie ceny, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej nakłada na niego, w drodze decyzji, karę pieniężną do wysokości 20 000 zł.
2.
Jeżeli przedsiębiorca nie wykonał obowiązków, o których mowa w art. 4 uwidacznianie ceny, co najmniej trzykrotnie w okresie 12 miesięcy licząc od dnia, w którym stwierdzono naruszenie tych obowiązków po raz pierwszy, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej nakłada na niego, w drodze decyzji, karę pieniężną do wysokości 40 000 zł.
3.
Przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej uwzględnia się stopień naruszenia obowiązków oraz dotychczasową działalność przedsiębiorcy, a także wielkość jego obrotów i przychodu.
Podsumowując, aby nie dać się oszukać stosujmy się do powyższych zasad, weryfikujmy cenę przy kasie i sprawdzajmy listę wydatków na paragonie. Bądźmy czujni w sytuacji, kiedy robimy większe zakupy i nie zgadza nam się oczekiwana suma do zapłaty. Korzystajmy z naszego prawa świadomie i ze spokojem skonfrontujmy informacje u sprzedawcy lub w punkcie informacyjnym sklepu, jeżeli jest to większa sieć handlowa. W przypadku wątpliwości możemy zwrócić się do instytucji stojących na straży ochrony praw konsumentów pod jednym z poniższych adres lub numerów telefonów.
Gdzie uzyskać pomoc dla konsumentów:
Infolinia konsumencka UOKiK, tel. 801 440 220 lub 22 290 89 16
Adres e-mail: porady@dlakonsumentow.pl
Rzecznicy konsumentów w regionach: https://www.uokik.gov.pl/pomoc.php
Wojewódzkie Inspektoraty Inspekcji Handlowej:
https://www.uokik.gov.pl/wazne_adresy.php#faq595
W przypadku jakichkolwiek pytań powiązanych z tym tematem jak zwykle zachęcamy też do kontaktu z nasza redakcją pod adresem kontakt@poznajfakty.pl.
Piotr Cichocki
Artykuły powiązane