Money.pl: Jak się tworzyła mafia

Portal money.pl już kilka miesięcy temu pisał o tym w jaki sposób tworzyła się mafia lekowa:

Globalne koncerny farmaceutyczne sprzedają w Polsce lekarstwa nawet kilka razy taniej niż na zachodzie Europy. To, co jest korzyścią dla pacjentów, bywa też ich zgubą, kiedy leków brakuje. Różnica cen napędza nielegalny eksport medykamentów. Dobrze zorganizowane grupy przestępcze tworzą lekarze, farmaceuci i właściciele hurtowni. To oni wykupują z krajowych aptek lekarstwa i nielegalnie wywożą je za granicę, gdzie zysk na jednym opakowaniu jest kilkukrotny.

Mgr.farm: Kulisy przestępczego procederu

O tym, jak wyglądał przestępczy proceder pisał też specjalistyczny portal mgr.farm:

Polska jest szczególnie atrakcyjna dla oszustów. Dzięki refundacji leki są dużo tańsze niż w innych państwach. Obecnie prawo przewiduje kary dla właścicieli aptek, tymczasem w nielegalny wywóz są zaangażowani również hurtownicy. – W normalnym łańcuchu dystrybucji lek wędruje od producenta do hurtowni. Z hurtowni do apteki, a stamtąd trafia do pacjenta. W przypadku oszustwa lek trafiał do podstawionej hurtowni i poprzez sieć hurtowni wędrował za granicę. Obecnie mówi się, że ok. 100 pseudo aptek zostało zlikwidowanych. To efekt skoordynowanego działania różnych służb, takich jak Główny Inspektor Farmaceutyczny, Krajowa Administracja Skarbowa oraz organy ściągania – dodał Tomasz Leleno, rzecznik prasowy Naczelnej Izby Aptekarskiej.

Wizjer.press: Skuteczna walka z mafią

O tym, jak skuteczne okazały się zmiany w prawie pisał portal Wizjer.press:

Skuteczna walka z mafią lekową stała się możliwa dopiero dzięki nowym przepisom przygotowanym w 2019 roku przez Ministerstwo Sprawiedliwości, we współpracy z Ministerstwem Zdrowia oraz Głównym Inspektoratem Farmaceutycznym. Wywóz leków znowu stał się przestępstwem, za który grozi nawet 10 lat więzienia. Organy ścigania otrzymały wreszcie skuteczny oręż do walki z przestępcami, a leki trafiają do potrzebujących.

Portal podał też statystyki, które obrazują, jak skuteczne okazało się nowe prawo:

Przełom widać wyraźnie, gdy porówna się dane. Przez cztery lata, od lipca 2015 r. do czerwca 2019 r., wszczęto w sumie 54 sprawy dotyczące nielegalnego wywozu leków. Natomiast tylko w ciągu roku obowiązywania nowych przepisów wszczęto aż 56 takich spraw. Do połowy 2020 r. prokuratorzy zakwestionowali transakcje o wartości 180 mln zł, zajęli mienie mafijne na sumę ponad 5 mln zł i leki przeznaczone do wywozu na kwotę 4 mln zł.

Dziennik Gazeta Prawna: Mafia lekowa w odwrocie

O skuteczności nowych przepisów pisał też „Dziennik Gazeta Prawna”:

W ciągu ostatniego roku prokuratura wszczęła niemal tyle samo postępowań, co przez poprzednie cztery lata łącznie. To efekt nowelizacji ustawy antywywozowej obowiązującej od czerwca 2019 r. Liczba aktów oskarżenia trafiających do sądów zwiększyła się zaś o 50 proc. rok do roku. To zasługa nowelizacji prawa farmaceutycznego z połowy 2019 r. Jej głównym elementem było radykalne zaostrzenie kar za wywóz brakujących Polakom medykamentów. Dziś grozi za to do 10 lat pozbawienia wolności. Nowe przepisy zachęciły śledczych do działania.

Onet.pl: 16 osób zatrzymanych ws. mafii lekowej

Dzięki nowym przepisom walka z mafią lekową ma wymierne efekty. O jednej ze spraw pisał portal onet.pl:

Funkcjonariusze policji i ABW zatrzymali w sumie 16 osób z Trójmiasta i okolic, członków grup przestępczych zajmujących się nielegalnym handlem lekami. Dotychczas w tym śledztwie postawiono zarzuty 37 osobom. Śledztwo ws. mafii lekowej nadzoruje Prokuratura Regionalna w Gdańsku. Wśród zatrzymanych są m.in. kierownicy, farmaceuci i pracownicy zatrudnieni w aptekach kontrolowanych przez grupę przestępczą. Wcześniej informowano, że ABW zatrzymała 7 podejrzanych. Pozostałych zatrzymań dokonywała policja. Dotychczas zarzuty w tej sprawie usłyszało już 37 osób. Zatrzymania są kolejnym efektem śledztwa prowadzonego od lipca 2018 roku w Prokuraturze Regionalnej w Gdańsku. Śledztwo dotyczy dwóch grup przestępczych działających na terenie województw pomorskiego, kujawsko-pomorskiego i mazowieckiego. Grupy te współpracowały z farmaceutami, kierownikami aptek, lekarzami, a także adwokatami.

Onet.pl w innym tekście poinformował także, że minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro pochwalił gdańskich śledczych za sukcesy w tej sprawie:

Minister Ziobro chwalił dzisiaj gdańską Prokuraturę Regionalną, ale wymieniał też uczestniczące w akcji inne służby, m.in. gdańską policję i ABW. - To jest największe śledztwo ws. mafii lekowych w Polsce - podkreślał minister, zastrzegając, że również i w innych częściach kraju (np. w Poznaniu, Białymstoku i Warszawie) prowadzone są podobne postępowania.

Cowzdrowiu.pl: Kolejne zatrzymania

O innej sprawie napisał m.in. branżowy portal cowzdrowiu.pl:

Centralne Biuro Antykorupcyjne zatrzymało 5 osób podejrzanych o udział w tzw. mafii lekowej. Zatrzymani mieli werbować do współpracy apteki, skupować leki, a następnie eksportować je poza granice Polski. Chodzi o leki wartości 13 mln zł. Akcję przeprowadzali funkcjonariusze Delegatury Centralnego Biura Antykorupcyjnego w Białymstoku wspierani przez funkcjonariuszy Delegatur CBA w Katowicach i w Lublinie. Zatrzymali oni 5 osób podejrzanych o udział w zorganizowanej grupie przestępczej. Miała się ona zajmować nielegalnym wywozem leków za granicę Polski w ramach tzw. odwróconego łańcucha dystrybucji leków. Do zatrzymań doszło na terenie województw: śląskiego, lubelskiego, mazowieckiego, małopolskiego oraz łódzkiego. Z ustaleń śledczych wynika, ze zatrzymani związani byli z podmiotem, który z jednej strony prowadził hurtownię farmaceutyczną, a z drugiej fikcyjną przychodnię lekarską. Było to jedno z ogniw tzw. odwróconego łańcucha dystrybucji leków, za pomocą którego finalnie sprzedawano poza granice Polski leki nielegalnie skupione z aptek z terenu całego kraju.

Podsumowanie:

Media w ostatnich miesiącach poświęcały sprawie mafii lekowej wiele uwagi. Jeszcze w 2019 r. skupiano się głównie na tym, jak działa mafia lekowa. Podkreślano także brak stosownych przepisów, które umożliwiałyby śledczym podjęcie skutecznej walki z przestępcami. Narracja zmieniła się w 2020 r., po tym jak wprowadzono nowe przepisy, które dały prokuratorom odpowiednie narzędzia prawne. Media zaczęły opisywać skuteczne akcje CBA i prokuratury przeciwko mafii lekowej. Odnotowano też statystyki, które potwierdzają, że nowe przepisy prawne okazały się kamieniem milowym w procesie zwalczania mafii lekowej w Polsce.

Instytut Audytu Obiektywizmu Medialnego

grudzień 2021

Artykuły powiązane

• Raport IAOM. 7 fake newsów na temat kryzysu na granicy polsko-białoruskiej. Tak manipulują politycy i celebryci
• RAPORT IAOM. Atak hybrydowy na Polskę - niemieckie media powielają narrację Białorusi i Rosji
• RAPORT IAOM. Lichwa mieszkaniowa. Jak polska prokuratura walczy z mafią oszukującą osoby w trudnym położeniu