Jeżeli sprzedajesz lub kupujesz samochód używany to Twoje obowiązki nie sprowadzają się jedynie do przekazania kluczyków czy zapłacenia ustalonej z drugą stroną ceny. Poniżej przedstawimy szereg czynności obligatoryjnych oraz terminów, których wykonanie i dotrzymanie pozwoli spać spokojnie po zakupie lub sprzedaży auta.

Umowa

Wbrew pozorom przepisy Kodeksu cywilnego nie narzucają przymusu zachowania formy pisemnej dla umowy kupna-sprzedaży samochodu używanego. Niemniej zalecamy zachowanie takiej formy, głównie ze względu na jej trwały charakter istotny dla celów dowodowych. W wypadku ewentualnego sporu z drugą stroną umowy będziemy odpowiednio zabezpieczeni.

Sama treść umowy może być sformułowana samodzielnie przez strony. Główne elementy, które powinny się w niej znaleźć, aby odpowiednio określić charakter czynności prawnej, strony umowy, a także jej przedmiot są następujące

• data i miejsc zawarcia umowy,

• dokładne dane identyfikujące strony umowy (imię i nazwisko, adres zamieszkania, PESEL, seria i numer dokumentu tożsamości),

• dokładny opis przedmiotu umowy (marka, model, typ, rok produkcji, numer nadwozia/VIN, numer rejestracyjny, numer karty pojazdu, jeżeli była wydana, aktualny przebieg drogomierza, kolor),

• cena ustalona przez strony za jaką zostanie sprzedany pojazd,

• data przekazania pojazdu kupującemu,

• wskazanie strony, która ponosi koszty związane z umową (np. podatek PCC),

• oświadczenie kupującego o znajomości stanu technicznego pojazdu i braku zastrzeżeń.

Oprócz powyższego, umowa powinna być opatrzona własnoręcznymi podpisami obu stron. Przydatne może okazać się też pokwitowanie zapłaty ceny oraz potwierdzenie wydania rzeczy (pojazdu).

Obowiązki kupującego

Podstawowym obowiązkiem jest zarejestrowanie pojazdu w wydziale komunikacji, opłacenie podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) oraz upewnienie się co do kwestii obowiązywania ubezpieczenia OC.

Rejestracja pojazdu w urzędzie powinna odbyć się w odpowiednim dla miejsca zamieszkania kupującego. W zależności od miejsca zamieszkania mogą to być urząd starostwa powiatowego, urząd miasta w przypadku mieszkańców miast na prawach powiatu albo urząd dzielnicy w przypadku mieszkańców Warszawy. Rejestracji pojazdu dokonuje właściciel lub jego prawny pełnomocnik.

Do zarejestrowania potrzebny będzie wypełniony wniosek (formularze dostępne są na odpowiednich stronach internetowych urzędów) wraz z wymaganymi załącznikami:

• dowód własności samochodu (w tym wypadku umowa kupna-sprzedaży),

• dowód rejestracyjny z ważnym przeglądem technicznym – jeżeli termin badania minął, będziesz musiał je wykonać na stacji kontroli i dołączyć zaświadczenie o jego pozytywnym wyniku,

• karta pojazdu (jeżeli została wydana),

• dotychczasowe tablice rejestracyjne,

• ważna polisa OC,

• potwierdzenie dokonania opłat.

Termin na realizację obowiązku rejestracji wynosi 30 dni. Należy też pamiętać o kosztach rejestracji, tablic czy dowodu rejestracyjnego – opłaty te nie ulegają częstym zmianom, ale zachęcamy do skonsultowania się z odpowiednim urzędem i potwierdzenia zarówno ich wysokości jak i obowiązku zapłaty.

Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) kupujący musi zapłacić w przypadku zakupu pojazdu od osoby fizycznej. Jego wysokość to 2% wartości pojazdu, a termin na zapłatę to 14dni od daty zawarcia umowy. Wpłaty dokonujemy na numer rachunku urzędu skarbowego odpowiedniego dla naszego miejsca zamieszkania oraz składamy w skrzynce podawczej urzędu deklarację PCC-3/PCC-3A. Należy pamiętać, że podatek naliczany jest od realnej wartości pojazdu i podlega to kontroli urzędu, który weryfikuje to z katalogami rynkowych cen pojazdów. Zaniżenie ceny na umowie może skutkować koniecznością wyrównania podstawy wyliczenia podatku do minimalnej akceptowalnej ceny rynkowej.

Z podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) jesteśmy zwolnieni w przypadku, kiedy wartość pojazdu nie przekracza kwoty 1000zł, w przypadku nabycia auta z komisu samochodowego (zakup od firmy) chyba, że jest on jedynie pośrednikiem w transakcji pomiędzy innymi osobami fizycznymi. Oprócz tego z PCC jesteśmy zwolnieni w przypadku zakupu auta zagranicą (taka czynność podlega innemu opodatkowaniu) oraz w sytuacji, kiedy jesteśmy osoba niepełnosprawną kupująca pojazd na własny użytek.

Z chwilą nabycia pojazdu nowy właściciel przejmuje obowiązek ubezpieczenia samochodu od odpowiedzialności cywilnej (OC). Polisa poprzedniego właściciela automatycznie przechodzi na nabywcę, aby zachowana została ciągłość ochrony ubezpieczeniowej. Należy upewnić się do kiedy obowiązuje ochrona i pamiętać, że polisa po nabyciu nie przedłuży się automatycznie na kolejny rok. Jako nabywcy będzie musieli nabyć nową polisę od dnia następującego po wygaśnięciu polisy poprzedniego właściciela. W sytuacji zakupu pojazdu bez polisy OC albo którego ważność wygasła z dniem zawarcia umowy należy niezwłocznie (jeszcze tego samego dnia) nabyć nową polisę OC. Ważność polisy OC danego pojazdu możemy sprawdzić na stronie internetowej (https://historiapojazdu.gov.pl).

Obowiązki sprzedającego

Jako sprzedający pojazd, po wydaniu przedmiotu umowy i pokwitowaniu zapłaty ceny kupującemu musimy dopilnować jeszcze dwóch kwestii.

Pierwszą z nich jest zgłoszenie zbycia pojazdu do wydziału komunikacji odpowiedniego urzędu. Powinien być to urząd dokonujący poprzedniej rejestracji i na takie zgłoszenie mamy termin 30dni. Zgłoszenia można dokonać za pomocą formularza elektronicznego, jeżeli posiadamy profil zaufany lub podpis elektroniczny. Zwolennicy tradycyjnej formy załatwiania spraw urzędowych mogą zgłosić zbycie pojazdu na odpowiednich formularzach papierowych bezpośrednio w urzędzie. Można także formularz przesłać na adres urzędu pocztą tradycyjną lub kurierem. Niedotrzymanie powyższego terminu może wiązać się z kara finansową od 200 do 1000zł, a jej wysokość jest ustalana indywidualnie. Poinformowanie urzędu jest istotne również ze względu na odpowiedzialność za ewentualne wykroczenia drogowe prowadzącego pojazd. Pamiętajmy, że do momentu zgłoszenia lub przerejestrowania nadal figurujemy w systemie urzędowym jako właściciel pojazdu.

Drugim obowiązkiem sprzedającego jest poinformowanie firmy ubezpieczeniowej, z którą zawarł umowę ubezpieczenia OC sprzedawanego pojazdu. Zainteresowany ma na to 14dni od dnia zawarcia umowy kupna-sprzedaży. Jest to istotne ze względu na uniknięcie automatycznego przedłużenia polisy, poniesienia dodatkowych kosztów z tym związanych jak i przeniesienia obowiązku zapłaty kolejnej raty za polisę na kupującego (jeżeli taki system opłaty za polisę wybrał poprzedni właściciel). Ważne jest to także z punktu widzenia odpowiedzialności za ewentualną szkodę i odpowiednia przypisanie jej do sprawcy (w tym wypadku nowego właściciela pojazdu). Forma powiadomienia ubezpieczyciela jest w zasadzie dowolna – możemy zrobić to poczta tradycyjną, elektroniczną lub osobiście w oddziale firmy. W treści korespondencji należy podać numer polisy oraz dane kupującego z umowy kupna-sprzedaży pojazdu (dla wygody część z firm ubezpieczeniowych prosi o dołączenie kserokopii/skanu umowy).

Podsumowując, co najważniejsze – pamiętajmy o formie pisemnej w celach dowodowych, pamiętajmy o terminach i opłatach, a w razie wątpliwości skontaktujmy się z zapytaniem do odpowiedniego urzędu. Zwróćmy też szczególna uwagę na termin obowiązywania polisy OC.

W razie jakichkolwiek pytań czy wątpliwości zachęcamy do kontaktu z nami – na wszystkie nurtujące państwa pytania postaramy się niezwłocznie i rzeczowo odpowiedzieć.

Piotr Cichocki

Artykuły powiązane

• Wakacyjny poradnik dla pieszych i kierowców. Uwaga na nowe przepisy