Ostrzegamy
UWAGA, MANIPULACJA! Dark patterns – co to takiego i jak się nie dać nabrać?
Nie wiesz, czym są dark patterns? Z dużym prawdopodobieństwem choć raz miałeś z tą metodą do czynienia. Przestrzega przed nią m.in. UOKiK. Wyjaśniamy, jak rozpoznać dark patterns.
Z dużym prawdopodobieństwem z tą techniką manipulacji każdy z nas spotkał się choć raz. Z informacji opublikowanych przez Komisję Europejską po przeprowadzonej kontroli stron internetowych związanych z handlem detalicznym wynika, że takie praktyki wystąpiły w aż 148 z 399 skontrolowanych sklepów. Akcja objęła sprzedawców z różnych branż – od tekstyliów po elektronikę.
Wielu przedsiębiorców manipuluje zachowaniami konsumentów
Kontrola Komisji Europejskiej objęła trzy konkretne rodzaje stosowanych przez nieuczciwych przedsiębiorców praktyk manipulacyjnych. Przyjrzano się działaniom, które mogą skłaniać konsumentów do podjęcia takich decyzji, jakie niekoniecznie leżą w ich najlepszym interesie.
Wśród nich można wyróżnić np. fałszywe liczniki odmierzające czas. Chodzi u to pewnego rodzaju zegar, który odmierza czas do końca promocji. Gdy jednak odświeży się stronę, licznik uruchamia się od nowa. Oczywiście, celem jest wymuszenie na konsumencie spontanicznej decyzji zakupowej.
Zarówno Komisja Europejska, jak i UOKiK wśród praktyk manipulacyjnych wskazują też ukrywanie informacji lub sprawianie, że są one mniej widoczne. Efekt? Konsument nie może wówczas pozyskać pełnej wiedzy np. dotyczącej składu produktów, dostępności tańszych alternatyw danego przedmiotu czy kosztów dostawy zamówienia.
Przedsiębiorcy wykorzystują przyzwyczajenia konsumentów, by manipulować ich zachowaniami. Wśród częstych przykładów dark patterns UOKiK wymienia bowiem m.in. zgodę na przekazanie danych umieszczoną w miejscu przycisku przenoszącego do kolejnego kroku. Takie zjawisko ma nawet swoją nazwę: zwodniczy interfejs. Wśród technik manipulacyjnych można wymienić też niejasne instrukcje dot. możliwości anulowania subskrypcji newslettera, czy automatyczne dodawanie do koszyka ubezpieczenia produktu.
Dark patterns – jak nie dać się złapać?
Sama wiedza o tym, czym jest technika dark patterns może nie wystarczyć, by uchronić się przed manipulacją. UOKiK radzi, by w sieci działać wolniej, nie opierać się na schematach. Przedsiębiorcy wykorzystujący te metody tylko czekają, by konsument zaczął działać mechaniczne, wręcz automatycznie. Wówczas użytkownik nie przygląda się bowiem zbyt wnikliwie temu, w co klika. A to już prosta droga do tego, by dać się nabrać.
Anna Sadkowska-Rojek
Źródło: UOKiK
Artykuły powiązane
INNE Z TEJ KATEGORII
