Nasze prawa
PRAWA KONSUMENTA. Sprawdź, co zmienia się w tym roku
Wraz z Nowym Rokiem w życie weszło wiele istotnych z punktu widzenia konsumentów przepisów. Wprowadzone zmiany to efekt implementacji unijnych dyrektyw. Prezentujemy najważniejsze i najciekawsze, naszym zdaniem, regulacje prawne.
Implementacja trzech dyrektyw Unii Europejskiej (mowa o Omnibusie, dyrektywie Towarowej oraz Cyfrowej) do prawa polskiego nastąpiła z dniem 1 stycznia 2023 r. Wraz z tymi dokumentami w życie weszło więc wiele nowych przepisów. Dodatkowo, z inicjatywy Prezesa UOKiK, wprowadzone zostały regulacje, mające na celu przeciwdziałanie nieuczciwym praktykom podczas pokazów handlowych.
Nowe regulacje mają m.in. pomóc w walce z fikcyjnymi promocjami, publikowanymi w sieci fałszywymi opiniami, podwójną jakością produktów w różnych krajach czy wykupowaniem biletów na koncerty przez boty (z zamiarem późniejszej odsprzedaży z zyskiem).
„Celem zmian jest przede wszystkim dostosowanie przepisów chroniących konsumentów do dynamicznie rozwijającego się świata cyfrowego. Coraz częściej robimy zakupy on-line, korzystamy z treści i usług cyfrowych, zawieramy przez internet umowy, za które płacimy naszymi danymi. We wszystkich tych sytuacjach konieczne jest zapewnienie konsumentom wysokiego poziomu ochrony” - dodaje Tomasz Chróstny, prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Nowe informacje na etykietach cenowych
Najwięcej emocji z pewnością budzi słynna dyrektywa Omnibus. Zgodnie z jej założeniami teraz przedsiębiorcy na promocyjnych etykietach cenowych muszą uwzględniać jeszcze jedną informację – o najniższej w ciągu ostatnich 30 dni przed obniżką cenie. Konieczność ta dotyczy promocji i wyprzedaży. Jeśli chodzi o obniżkę cen produktów szybko psujących się, z krótką datą przydatności do spożycia, na etykiecie powinieneś znaleźć zarówno cenę aktualną, jak i kwotę sprzed pierwszego zastosowania obniżki. Wyjątek od nowych zasad? Obniżenie ceny regularnej bez ogłaszania promocji lub wyprzedaży.
Zmiany dotknęły też reklamacji. Teraz zamiast dotychczasowej „rękojmi” na przedsiębiorcy ciąży „odpowiedzialność za niezgodność towaru z umową”. Jeśli wykryjesz wadę, w pierwszej kolejności masz prawo oczekiwać naprawy lub wymiany towaru. Dopiero w kolejnym etapie dochodzenia roszczeń może przysługiwać ci całkowity lub częściowy zwrot pieniędzy. Termin domniemania, że niezgodność z umową istniała już w chwili zakupu, wynosi 2 lata. „Sprzedawca będzie odpowiadał za wady – tak jak dotychczas – przez 2 lata od wydania towaru. Nowością jest, że w przypadku rzeczy używanych nie będzie mógł skrócić tego czasu do roku. Termin przedawnienia roszczeń reklamacyjnych zostanie wydłużony do sześciu lat” - czytamy w komunikacie UOKiK.
Co ciekawe, nowe regulacje kończą też z procederem podwójnej jakości produktów. Jeśli nie będzie to obiektywnie uzasadnione, na rynek nie mogą już trafiać produkty znacznie różniące się od tych samych sprzedawanych w innych krajach UE.
Zmiany w sprzedaży przez internet
Konsumenci kupujący coś w sieci mogą teraz liczyć na jasną informację o tym, czy sprzedawca jest przedsiębiorcą, czy osobą fizyczną. Jeśli zachodzi przypadek drugi, dowiesz się m.in., że nie przysługuje ci prawo do odstąpienia od umowy kupna-sprzedaży. „Platforma musi też informować, jak się podzieliła ze sprzedającym obowiązkami związanymi z realizacją umowy” - wyjaśnia Urząd.
Kolejną ciekawą nowością jest konieczność informowania konsumentów o tym, w jaki sposób sortowane są produkty i co decyduje o ich kolejności. Możesz spodziewać się też oznaczeń płatnej reklamy i opłaconego pozycjonowania.
Fałszywe opinie w internecie to już przeszłość?
Nowe przepisy kończą też z procederem fałszywych lub zniekształconych recenzji i opinii. Ponadto, przedsiębiorcy muszą podawać informacje o tym, czy oraz w jaki sposób weryfikują ich autentyczność i czy publikowane są wszystkie recenzje, czy wyłącznie te pozytywne.
„Jeśli przedsiębiorca je stosuje, to będzie musiał o tym jasno poinformować konsumenta. Dotyczy to np. sytuacji, gdy cena jest automatycznie ustalana dla konkretnego odbiorcy w zależności np. od jego lokalizacji, urządzenia, z którego korzysta (smartfon, komputer stacjonarny) czy historii przeglądanych stron. Nie dotyczy natomiast dynamicznego profilowania cen lub ustalania cen w czasie rzeczywistym, czyli mechanizmów, które opierają się na czynnikach niezwiązanych z osobą konkretnego użytkownika, np. zmianą popytu na dany towar” - wylicza UOKiK.
Chciałeś kiedyś kupić bilet na koncert lub mecz, ale wejściówki błyskawicznie się „rozeszły”? Być może zostały wykupione przez boty, a następnie odsprzedane z zyskiem. Nowe regulacje prawne kończą z tym procederem.
Te zmiany ucieszą zwłaszcza seniorów
Na koniec dobre wieści dla seniorów. Wraz z nowymi przepisami wprowadzono zakaz zawierania umów finansowych podczas wycieczek i pokazów. Jeśli mimo zakazu jakaś umowa zostanie zawarta w takich okolicznościach, będzie ona nieważna.
Dodatkowo, wprowadzono zakaz przyjmowania płatności przed upływem terminu na odstąpienie od umowy zawartej np. podczas nieumówionej wizyty u konsumenta. „Rozwiązanie pozwoli na podjęcie świadomej decyzji o zakupie, a konsumenci nie będą narażeni na straty finansowe, gdy z niego zrezygnują w ustawowym terminie” - wyjaśnia Urząd. Jednocześnie termin na odstąpienie od umowy zawartej podczas nieumówionej wizyty w domu konsumenta lub podczas wycieczki został wydłużony do 30 dni. Na odstąpienie od umowy zawartej podczas pokazu nadal jest 14 dni.
Anna Sadkowska-Rojek
Źródło: UOKiK
Artykuły powiązane
INNE Z TEJ KATEGORII
