Analizy
RAPORT IAOM. Zmiany w obowiązkowych ubezpieczeniach OC pojazdów. Co nowego w 2022 r.?
Od stycznia 2022 r. weszły w życie zmiany dotyczące mandatów drogowych. Oprócz nowego taryfikatora zmiany dotyczą także innych aspektów ruchu drogowego. Dzisiaj skupimy się na zmianach dotyczących obowiązkowego ubezpieczenia OC, które również w tym roku obejmą kierowców. Zapraszamy do lektury kolejnego raportu Instytutu Audytu Obiektywizmu Medialnego.
Wielu kierowców w nowy rok wchodzi z niepewnością dotyczącą zmian przepisów i kosztów eksploatacji samochodów. Oprócz rewolucji w przepisach dotyczących punktów karnych i taryfikatorze mandatów największe zmiany dotyczą obowiązkowych ubezpieczeń OC.
Najważniejszą zmianą, która może mieć wpływ na koszt polis w 2022 roku, jest powiązanie składki polisy z liczbą punktów karnych kierowcy. Taki postulat pojawiał się po stronie towarzystw ubezpieczeń od kilku lat i tym razem ustawodawca zgodził się na zastosowanie takiego mechanizmu. Towarzystwa ubezpieczeń będą mogły zaciągnąć dane dotyczące kierowców ze specjalnie zmodyfikowanej i chronionej bazy Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK). Wśród udostępnionych danych będą:
liczba punktów karnych,
rodzaje wykroczeń,
czy mandaty zostały opłacone przez kierowcę w terminie,
o ile przekroczono dozwoloną prędkość.
Na podstawie tych danych, zgodnie z zasadą, że kierowcy stwarzający większe niebezpieczeństwo na drogach powinni w większym stopniu partycypować w kosztach obowiązkowego ubezpieczenia OC, towarzystwa ubezpieczeń będą wyliczać wysokość składki. Opłacalne więc będzie unikanie wykroczeń, a jeżeli takie się przytrafią – opłacanie nałożonych mandatów w terminie. Warto przy tym wspomnieć o fakcie, że zgodnie z nowymi przepisami, punkty karne zerują się dopiero po dwóch latach od opłacenia mandatu z nimi powiązanego, a nie jak dotychczas po roku bez względu na termin opłacenia mandatu.
Podobne rozwiązania od lat sprawnie funkcjonują w USA, Wielkiej Brytanii i innych krajach Europy Zachodniej. Dostęp do takich danych pozwoli także towarzystwom ubezpieczeniowym lepiej oszacować ryzyko ubezpieczeniowe i zaproponować tańszą polisę rozsądnym kierowcom. Obecnie trwają prace nad zmianami w oprogramowaniu bazy CEPiK, a ostateczne wejście w życie tej zmiany w sensie funkcjonalnym przewidziane jest najpóźniej na drugi kwartał 2022.
Kolejną zmianą, która weszła w życie już w styczniu 2022 roku jest zwiększenie kar za brak aktualnej polisy OC. Mechanizm ustala wysokość kar za brak takiej polisy w relacji do wysokości minimalnego wynagrodzenia. Tym samym każda podwyżka minimalnego miesięcznego wynagrodzenia w kolejnym roku wpływa także na wysokość kar dla zapominalskich i tych, którzy celowo unikali kosztów opłacenia polisy.
Kary za brak OC nakłada na kierowców Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny i uzależnione są one od rodzaju pojazdu i terminu opóźnienia. Wyróżniamy trzy przedziały okresów opóźnienia z odpowiednimi dla danego przedziału karami:
Do 3 dni spóźnienia:
Samochody osobowe – 1200zł
Samochody ciężarowe, ciągniki samochodowe i autobusy – 1810zł
Pozostałe pojazdy – 200zł
OC rolników – 300zł
Od 4 do 14 dni spóźnienia:
Samochody osobowe – 3010zł
Samochody ciężarowe, ciągniki samochodowe i autobusy – 4520zł
Pozostałe pojazdy – 500zł
OC rolników – 300zł
Powyżej 14 dni:
Samochody osobowe – 6020zł
Samochody ciężarowe, ciągniki samochodowe i autobusy – 9030zł
Pozostałe pojazdy – 1000zł
OC rolników – 300zł
Niestety, jeżeli doszło do opóźnienia w zawarciu umowy polisy OC, kary są niemal pewne. Takie rozwiązanie ma zmobilizować kierowców do zawierania obowiązkowego ubezpieczenia w terminie i przeciwdziałać sytuacjom, kiedy ewentualny sprawca zdarzenia nie posiada aktywnej ochrony ubezpieczeniowej – co działa podwójnie na szkodę ofiary lub poszkodowanego w tego typu zdarzeniu.
W nadzwyczajnych przypadkach UFG może na wniosek ukaranego postąpić zgodnie z art. 94. ust. 1. ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych:
W uzasadnionych przypadkach, kierując się przede wszystkim wyjątkowo trudną sytuacją materialną i majątkową zobowiązanego, jak również jego sytuacją życiową, Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny może umorzyć opłatę w całości lub w części albo udzielić ulgi w jej spłacie.
W kontekście wysokości składek istotne są także zapowiedziane na ten rok przez Komisję Nadzoru Finansowego zmiany w projekcie rekomendacji. Dotyczą one głównie sposobów i systemu likwidacji szkód komunikacyjnych. Zalecenia dotyczą m.in. konieczności zwrotu poszkodowanym kosztów uzasadnionej opinii rzeczoznawcy czy zakazu wyliczania świadczeń na podstawie preferencyjnych stawek za naprawę ze współpracujących sieci warsztatów, co może przełożyć się na istotny wzrost składek OC.
Podsumowując, w 2022 roku czeka nas kilka zmian dotyczących obowiązkowego ubezpieczenia OC. Dla większości rozsądnych kierowców zmiany te powinny być stosunkowo neutralne, a dotkną głównie przysłowiowych piratów drogowych.
Jak zwykle zachęcamy do przesyłania pytań w tym i pokrewnych tematach na naszą skrzynkę kontaktową pod adresem: kontakt@poznajfakty.pl
Piotr Cichocki
Instytut Audytu Obiektywizmu Medialnego
luty 2022
Artykuły powiązane
INNE Z TEJ KATEGORII
