Wizjer.press: Założenia ustawy

Media obszernie pisały o założeniach ustawy, która zaczęła obowiązywać 30 listopada 2020 r. Wśród nich był m.in. portal Wizjer.press, który zwracał także uwagę, że nowe przepisy są chwalone przez ekspertów:

Przygotowana przez resort sprawiedliwości ustawa antyprzemocowa zaczęła obowiązywać 30 listopada. Zgodnie z nią, sprawca przemocy, który stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia domowników, po wydaniu nakazu przez policjantów, musi bezzwłocznie opuścić mieszkanie oraz otrzymuje zakaz zbliżania się do niego. Uprawnienia do wydawania natychmiastowego nakazu w tych sprawach zostały przyznane policji, a także Żandarmerii Wojskowej. Nakaz będzie obowiązywał przez 14 dni, jednak na wniosek osoby dotkniętej przemocą sąd może przedłużyć ten okres. Postępowanie sądowe w takiej sprawie powinno się zakończyć w ciągu 30 dni. Nowe przepisy są chwalone przez ekspertów. „Przemoc od razu wiąże się z sankcją, jaką jest konieczność opuszczenia domu. Nakaz wydawany jest od razu po przesłuchaniu oraz ocenie sytuacji przez policję lub Żandarmerię Wojskową. Taka decyzja nie może być arbitralna, ale policjant może na podstawie szacunku ryzyka wydać nakaz opuszczenia domu i zakaz zbliżania się. A więc agresor widzi konsekwencje swoich działań od razu, nie jest to efekt postępowania sądowego, które jednak wymaga czasu” - mówi dr hab. Agnieszka Nogal, kierownik Zakładu Filozofii Polityki, profesor Uniwersytetu Warszawskiego.

Super Express: Historie ofiar

Media opisywały obszernie przypadki zastosowania nowych przepisów. Historię jednej z ofiar przybliżył Super Express:

Celina (32 l.) mieszkała wraz z mężem i dwójką dzieci we wspólnym domu. Mąż często się upijał, a będąc pod wpływem alkoholu, wszczynał awantury. Celina była zastraszana, poniżana i bita, a świadkami tych sytuacji były dzieci. W końcu Celina nie wytrzymała i wraz z dziećmi uciekła przed mężem do swoich rodziców. Za ich namową zgłosiła się po pomoc do Lokalnego Punktu Pomocy Osobom Pokrzywdzonym Przestępstwem. Tam zajął się nią prawnik. Wytłumaczył kobiecie, jakie przysługują jej prawa i jak dalej będzie przebiegać sprawa ze złożeniem zawiadomienia o stosowaniu wobec niej przemocy przez męża. Dzięki pomocy pracowników ośrodka kobieta mogła wrócić do swojego domu. Jej mąż zaś musiał go opuścić – otrzymał wydany przez sąd nakaz. Sąd wydał mu też trzymiesięczny zakaz zbliżania się do żony i dzieci. Postępowanie wobec oprawcy jest w toku.

Wpolityce.pl: Pozytywna opinia Ministerstwa Sprawiedliwości

Wprowadzone zmiany pozytynie ocenia Ministerstwo Sprawiedliwości. Pisał o tym m.in. portal wPolityce.pl:

Ustawa nazywana antyprzemocową wprowadziła odrębne, szybkie postępowanie w sprawach o zobowiązanie osoby stosującej przemoc do opuszczenia zajmowanego wspólnie z ofiarą mieszkania oraz zakazanie zbliżania się do niego. „To bardzo ważna ustawa zwłaszcza dla kobiet. W ogromnej większości bowiem kobiety stają się ofiarami przemocy. Też dla dzieci, bo dzieci często towarzyszą temu dramatycznemu przebiegowi napaści domowej, która miała miejsce w Polsce na przestrzeni ostatnich lat” - mówił Zbigniew Ziobro. Minister podkreślił, że kobiety często skarżyły się na brak właściwego wsparcia ze strony państwa i zostawały same w rękach sprawców. „My pokazaliśmy, że (…) jesteśmy zwolennikami realnej pomocy kobietom, tym, które znajdują się w konkretnej sytuacji opresji.(…) My nie wprowadzamy ideologii, ale wprowadzamy rozwiązania, które działają” - dodał Ziobro.

Gov.pl: Rok działania ustawy

Ministerstwo Sprawiedliwości niedawno podsumowało pierwszy rok działania ustawy antyprzemocowej. O efektach poinformowano na rządowym portalu gov.pl:

Dzięki rozwiązaniom opracowanym w Ministerstwie Sprawiedliwości pomoc dociera do poszkodowanych znacznie szybciej niż było to w latach poprzednich. Policja i Żandarmeria Wojskowa w ciągu roku w ponad 3200 przypadkach wydała nakaz opuszczenia mieszkania lub dodatkowo zakaz zbliżania się sprawcy do ofiar przemocy. W 96,4 proc. przypadków zastosowane środki dotyczyły mężczyzn. Osobie, wobec której wydano nakaz opuszczenia mieszkania lub zakaz zbliżania się do domowników, przysługuje prawo wniesienia zażalenia na decyzję policji lub Żandarmerii Wojskowej. W ciągu tego roku do sądów rejonowych wpłynęły tylko 63 takie zażalenia. Wszystkie zostały już rozpatrzone przez sądy i tylko dwa przypadki zostały uwzględnione. Potwierdza to, że interweniujący funkcjonariusze działają skutecznie i zgodnie z prawem. Ta skuteczność to aż 99,94 proc. Dzięki Ministerstwu Sprawiedliwości są oni do takich interwencji dobrze przygotowani. Zadbaliśmy o specjalne szkolenia dla ok. 30 tysięcy funkcjonariuszy policji i Żandarmerii Wojskowej. W szkoleniach uczestniczyły także osoby pierwszego kontaktu, które zajmują się szukającymi pomocy w ośrodkach świadczących takie wsparcie, kuratorzy sądowi oraz prokuratorzy.

PoznajFakty.pl: Kolejne przypadki zastosowania ustawy

W kolejnych dniach media opisywały następne przypadki zastosowania ustawy. Jednym z nich zajął się portal PoznajFakty.pl:

Przepisy ustawy antyprzemocowej zostały już zastosowane niemal 3,5 tys. razy. Policja informuje o kolejnym przypadku ich użycia. Tym razem wobec 48-latka podejrzanego o znęcanie się psychiczne i fizyczne nad żoną. Mieszkaniec powiatu pułtuskiego trafił do aresztu. „W minionym tygodniu funkcjonariusze interweniowali wobec 48-letniego mężczyzny, który pomimo aktywnego zakazu zbliżania się do żony, nie stosował się do ciążącego na nim obowiązku, na dodatek w stosunku do kobiety kierował groźby karalne. Jak wynika z ustaleń śledczych, mieszkaniec powiatu pułtuskiego od kilkunastu miesięcy stosował również przemoc fizyczną i psychiczną wobec najbliższej osoby” - czytamy na stronie policja.pl. Sprawca przemocy trafił za kratki. Sąd Rejonowy w Pułtusku zastosował wobec niego najsurowszy środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres trzech miesięcy. Grozi mu kara do 5 lat pozbawienia wolności.

Wizjer.press: Polska wzorem dla innych

Portal Wizjer.press zauważył, że nowe przepisy są chwalone także przez międzynarodowe organizacje:

Zmiany w polskim prawie już kilka dni po uchwaleniu zostały uznane przez organizacje zajmujące się ofiarami przemocy domowej za rewolucyjne i wzorcowe nie tylko dla krajów europejskich. Dlaczego? Przede wszystkim nowe prawo antyprzemocowe zmienia również inne ustawy nadając m.in. większe uprawnienia policji. I tak „policjant ma prawo wydać wobec osoby stosującej przemoc w rodzinie […], stwarzającej zagrożenie dla życia lub zdrowia osoby dotkniętej tą przemocą, nakaz natychmiastowego opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia, zwany dalej ‘nakazem’, lub zakaz zbliżania się do mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia, zwany dalej ‘zakazem’”. Nakazy i zakazy policji są natychmiast wykonalne i to również „w przypadku nieobecności we wspólnie zajmowanym mieszkaniu lub jego bezpośrednim otoczeniu osoby stosującej przemoc w rodzinie podczas wykonywania czynności przez Policję”. Ustawa mówi dalej, że „nakaz lub zakaz doręcza się niezwłocznie osobie stosującej przemoc w rodzinie oraz osobie dotkniętej tą przemocą. W razie niemożności doręczenia nakazu lub zakazu osobie stosującej przemoc w rodzinie, doręczenie uważa się za dokonane przez umieszczenie na drzwiach wspólnie zajmowanego mieszkania zawiadomienia o ich wydaniu, dokonując wzmianki w nakazie lub zakazie, wskazując przyczynę braku doręczenia”. Nowe przepisy znacznie wzmacniają pozycję ofiar, co w porównaniu z dotychczasowym prawem jest prawdziwą rewolucją. Zmieniono również zakres działania podmiotów wspierających ofiary w ramach Funduszu Sprawiedliwości. Obecnie działa w naszym kraju 351 miejsc świadczących pomocy dla osób pokrzywdzonych przestępstwem, świadków oraz ich rodzin i osób najbliższych. Część z tych placówek przyjmuje osoby wymagające wsparcia i udziela pomocy psychologicznej, prawnej oraz materialnej.

Podsumowanie

Nowa ustawa antyprzemocowa weszła w życie 30 listopada 2020 r. W ciągu zaledwie roku stała się sztandarowym przykładem udanych reform wdrażanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Media i eksperci zgodnie chwalą nowe przepisy, które stały się nawet przykładem dobrego prawa dla innych krajów Europy. Statystyki potwierdzają, ze nowe przepisy były potrzebne, a skuteczność ich zastosowania dowodzi, że zostały dobrze przygotowane.

Instytut Audytu Obiektywizmu Medialnego

Grudzień 2021

Artykuły powiązane

• NASZE PRAWA. Ustawa antyprzemocowa chroni ofiary. Kolejny sprawca trafił do aresztu