Znani influencerzy, gwiazdy show-biznesu, lubiani sportowcy, a nawet cenieni politycy nieświadomie użyczają swój wizerunek nieuczciwym firmom. Przekonują, że warto zainwestować zgromadzone oszczędności, np. w kryptowaluty bądź instrumenty finansowe rynku Forex. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ostrzega tymczasem, że celem tych firm jest wyłudzenie pieniędzy konsumenta, a oferty przekonujące, że bez wychodzenia z domu i bez ponoszenia ryzyka można szybko osiągnąć wysoki zysk, są nieuczciwe.

Reklamy takie często nie budzą podejrzeń, bo ich twórcy posługują się wizerunkiem osób, których znamy i którzy cieszą się społecznym zaufaniem. Zainteresowany ofertą konsument decyduje się więc poznać szczegóły oferty i zostawia swoje dane kontaktowe. Następnie otrzymuje telefon od osoby dzwoniącej w imieniu tzw. „platformy inwestycyjnej”. Podczas tej rozmowy pracownik przekonuje do założenia rachunku, a następnie zasilenia go określoną kwotą. Gdy plan ten powiedzie się, kontakt z nieuczciwą firmą się urywa. „Zdarzają się nawet sytuacje, gdy oszuści pozyskują w ten sposób dane konsumentów, po to by na ich nazwiska zaciągnąć wysokie pożyczki” - opisano w komunikacie UOKiK.

„Otrzymujemy sygnały od konsumentów, którzy stracili pieniądze, ponieważ zaufali informacjom w reklamach, które bezprawnie wykorzystały wizerunek znanych osób - polityków, aktorów, sportowców. Reklamy te namawiały do inwestowania w ryzykowne instrumenty finansowe, uwiarygadniając się zdjęciem znanej osoby i fałszywym wywiadem z nią, o czym nie miała ona pojęcia. Konsumenci, ufając znanej postaci, zainteresowali się ofertą i ponieśli stratę. Apeluję, byśmy bardzo ostrożnie podchodzili do tego typu reklam i skonsultowali decyzję z kimś bliskim. Szansa na zarobek w takich przedsięwzięciach jest niewielka” - podkreślił Tomasz Chróstny, prezes UOKiK.

Na jakie reklamy uważać?

• Oferty związane z systemami typu piramida, które oferują zysk uwarunkowany wprowadzeniem do systemu kolejnych osób. Na początku, na zachętę, konsument czerpie z uczestnictwie w „projekcie” niewielkie zyski, jednak jednocześnie wpłaca do systemu dużo wyższe sumy pieniędzy. Środki te rzekomo mają być bezpiecznie inwestowane. Prawdziwe zyski zarezerwowane są jednak tylko i wyłącznie dla osób stojących na szczycie całej piramidy. System ten po jakimś czasie załamuje się, a zainwestowane przez konsumentów oszczędności przepadają. Niestety, dochodzenie roszczeń bywa wręcz niemożliwe, bo platformy inwestycyjne przeważnie są rejestrowane poza granicami UE. Systemy typu piramida to praktyka rynkowa zabroniona w Polsce.

• Instrumenty finansowe rynku Forex, które często reklamują się jako „akademie sukcesu”. Obiecują łatwy i szybki zysk. Jednak ryzyko poniesienia strat jest bardzo duże. System polega na tym, że konsument zakłada się z twórcą danej platformy inwestycyjnej, który jednocześnie odpowiada za określenie reguł zakładu oraz kwotowania transakcji walutowych. „Korzystanie z tych produktów nie jest zatem inwestowaniem, lecz bardziej przypomina zakładanie się o zmianę wartości na przykład: walut, akcji - w określonym, zazwyczaj bardzo krótkim czasie. Z danych Komisji Nadzoru Finansowego za lata 2014-2018 wynika, że ok. 80 proc. klientów rynku Forex ponosi straty, które średnio wynoszą kilkanaście tys. zł rocznie” przestrzegł UOKiK.

• Inwestowanie w kryptowaluty, które tak naprawdę wciąga konsumenta np. w system typu piramida. Rosnąca popularność kryptowalut stworzyła nieuczciwym firmom wiele nowych możliwości. „Wartość kryptowalut nie ma odzwierciedlenia w realnych wskaźnikach gospodarczych. Przy inwestowaniu w systemy oparte na kryptowalutach trzeba się liczyć z możliwością utraty środków z powodu kradzieży wirtualnej, a także z ryzykami związanymi z dużymi, spekulacyjnymi zmianami cen, brakiem powszechnej akceptowalności i wykorzystaniem w działaniach przestępczych, m. in. w procederze prania pieniędzy” czytamy w opublikowanym przez UOKiK komunikacie.

• Podejrzane linki i fake newsy z sensacyjnymi tytułami, pod którymi może kryć się próba wyłudzenia pieniędzy lub danych konsumenta. Wszystkie treści, które budzą nasze podejrzenia, lepiej omijać z daleka.

Co robić, gdy padnie się ofiarą takiego oszustwa?

Znane osoby, których wizerunek został bezprawnie wykorzystany, często same reagują, m.in. informując swoich odbiorców o zaistniałej sytuacji i przestrzegając przez obdarzaniem reklamy zaufaniem. Jednak nie zawsze informacje te docierają do konsumentów na czas, a oferta obiecująca duże zyski bywa tak przekonująca, że oszustwo nie zostanie przez odbiorcę poprawnie zidentyfikowane. Wówczas należy niezwłocznie zgłosić się na policję, poinformować swój bank, a także dokonać zgłoszenia do zespołu CERT Polska działającego w strukturach NASK – Państwowego Instytutu Badawczego za pośrednictwem specjalnego formularza na www.cert.pl.

Anna Sadkowska-Rojek

Źródło: UOKiK

Artykuły powiązane

• PRAWNIK RADZI. Na czym polegają oszustwa z użyciem kryptowalut
• NASZ PORADNIK. O czym trzeba pamiętać przy inwestycjach w kryptowaluty
• OSTRZEGAMY! Oszustwo „na funkcjonariusza CBA”. Policja ujęła kolejnego przestępcę