Wyniki badania

Czytelnicy biorący udział w badaniu odpowiadali na trzy pytania. Oto one i wyniki, jakimi zakończono sondę:

1. Czy uważa Pan/i swój stan wiedzy na temat przyczyn powstawania przestępczości za wystarczający?

Tak – 8,20 proc.

Nie – 77,05 proc.

Nie mam zdania – 14,75 proc.

2. Czy uważa Pan/i swój stan wiedzy na temat polskiego systemu prawnego i procesów legislacyjnych za satysfakcjonujący?

Tak – 6,56 proc.

Nie – 67,20 proc.

Nie mam zdania – 26,23 proc.

3. Czy uważa Pan/i że w Polsce poziom monitorowania przestrzeni publicznej w Polsce pod względem prawidłowości funkcjonowania organów państwa i innych uczestników życia publicznego jest wystarczający i gwarantujący ich właściwe działanie?

Tak – 9,84 proc.

Nie – 72,10 proc.

Nie mam zdania – 18,03 proc.

Wnioski

Wyniki ankiety wskazują niestety na dość niski poziom wiedzy prawnej Polaków. Zwraca zwłaszcza uwagę wynik badania dotyczącego stanu wiedzy na temat polskiego systemu prawnego i procesów legislacyjnych. Tylko 6,56 proc. ankietowanych twierdzi, że ma odpowiednią wiedzę na ten temat. Tylko minimalnie więcej osób odpowiedziało twierdząco na pytanie, czy uważa swój stan wiedzy na temat przyczyn powstawania przestępczości za wystarczający. To jasno wskazuje na potrzebę funkcjonowania przedsięwzięć takich jak portal PoznajFakty.pl, który przybliża czytelnikom ciekawe informacje dotyczące procesów legislacyjnych i szczegóły na temat obowiązującego obecnie prawa. Eksperci współpracujący z portalem udzielają też bezpłatnych porad prawnych, co jest niezwykle cennym ewenementem wśród polskich mediów.

Nieco lepszy, choć też z pewnością niesatysfakcjonujący wynik, uzyskano w przypadku pytania, czy czytelnicy uważają, że w Polsce poziom monitorowania przestrzeni publicznej w Polsce pod względem prawidłowości funkcjonowania organów państwa i innych uczestników życia publicznego jest wystarczający i gwarantujący ich właściwe działanie. Twierdząco odpowiedziało nieco ponad 10 proc. ankietowanych. Jest to być może efekt działania od pewnego czasu w naszym kraju organizacji typu watch dog. Trudno jednak uznać, że Polacy odbierają skalę ich zaangażowania pozytywnie. Jasno widać potrzebę kolejnych działań, które będą miały na celu wzmocnienie kontroli nad uczestnikami życia publicznego.

Propozycje działań

Czytelnicy biorący udział w ankiecie mogli też odpowiedzieć na dodatkowe pytanie:

Co według Ciebie można zrobić, by poprawić stan świadomości prawnej Polaków?

Odpowiedzi można podzielić na trzy kategorie:

1. Edukacja

Wiele osób proponowało rozwiązanie związane z edukacją. Wśród nich m.in. dodanie tematyki prawnej do podstawy programowej w szkołach średnich, a nawet stworzenie przedmiotu „prawo” w szkole podstawowej. Były też wskazówki dotyczące bezpłatnych szkoleń i akcji edukacyjnych.

2. Media

Kolejna grupa propozycji dotyczyła mediów. Wśród nich znalazły się m.in. tanie publikacje, opisywanie przykładów łamania prawa, udzielanie bezpłatnych porad prawnych w mediach. Były też propozycje dotyczące samego portalu PoznajFakty.pl, na którym umieszczono ankietę. Czytelnicy sugerowali więcej artykułów na tej witrynie internetowej.

3. Polityka

Wśród sugestii znalazły się też propozycje polityczne. Czytelnicy zgłaszali takie postulaty jak: dalsza reforma sądów, działanie zmierzające do odzyskania wiarygodności przez sądownictwo czy tworzenie prostszego prawa.

Oto propozycje czytelników, którzy wzięli udział w ankiecie, i odpowiedzieli na dodatkowe pytanie, w jaki sposób podnieść świadomość prawną Polaków. Propozycje prezentujemy wraz z charakterystyką osób, które je składały:

• więcej bezpłatnych informacji w internecie – mężczyzna w wieku 19-50 lat z dużego miasta

• lepiej informować w mediach – kobieta w wieku 0-18 lat z małego miasta

• edukować - np. przez redagowanie artykułów na poznajfakty.pl – kobieta w wieku 19-50 lat z dużego miasta

• więcej artykułów na poznajfakty.pl – kobieta w wieku 19-50 lat z dużego miasta

• nauczanie w szkołach - mężczyzna w wieku 19-50 lat z dużego miasta

• więcej akcji edukacyjnych, więcej ośrodków pomocowych – osoba )nie podała płci) w wieku 19-50 lat z dużego miasta

• akcje promocyjne – mężczyzna w wieku powyżej 51+ z dużego miasta

• szeroko pojęta edukacja, zwłaszcza młodych ludzi – kobieta w wieku 51+ z małego miasta

• powinno się o tym rozmawiać, pisać i uświadamiać ludzi na temat prawa i całego systemu - kobieta w wieku 19-50 lat z małego miasta

• informować, udzielać bezpłatnych porad - kobieta w wieku 19-50 lat z dużego miasta

• edukować, edukować, edukować! - kobieta w wieku 19-50 lat z dużego miasta

• należy tworzyć projekty, publiczne debaty, otwarte dyskusje w różnych kręgach obywatelskich. Upubliczniać ostre wyroki, kontrowersyjne zdarzenia, łącznie z ich oceną wyrażaną przez różnych specjalistów z danej dziedziny prawa - kobieta w wieku 51+ z dużego miasta

• uczyć od najmłodszych lat - kobieta w wieku 19-50 lat z dużego miasta

• reformować sądy - mężczyzna w wieku 19-50 lat z dużego miasta

• przedmiot w szkole wprowadzić - mężczyzna w wieku 19-50 lat z dużego miasta

• przekonywać do pozyskania tej wiedzy pierwszy krok to konstrukcja - mężczyzna w wieku powyżej 51+ z małego miasta

• dodać podstawy wiedzy do programu nauczania w szkołach średnich, finansować programy dla innych osób wdrażające w temat – osoba, która nie podała danych na swój temat

• reforma sądownictwa i prokuratury - mężczyzna w wieku powyżej 51+ z dużego miasta

• informujcie - mężczyzna w wieku 19-50 lat z małego miasta

• uprościć prawo - kobieta w wieku 19-50 lat mieszkająca na wsi

• tanie publikacje - mężczyzna w wieku 19-50 lat z małego miasta

• darmowe porady w terenie, szkolenia, itp. - mężczyzna w wieku powyżej 51+ z dużego miasta

• przedmiot prawo w podstawówce - kobieta w wieku 0-18 lat z małego miasta

• prostsze prawo - mężczyzna w wieku 19-50 lat z dużego miasta

• odbudować wiarygodność sądów – mężczyzna w wieku 19-50 lat z dużego miasta

• opisywać przykłady łamania praw - mężczyzna w wieku 19-50 lat z dużego miasta

• edukować i uświadamiać ludzi w zakresie przepisów, nagłaśniać sprawy kontrowersyjne - kobieta w wieku 19-50 lat z dużego miasta

Co dalej?

To nie koniec działań portalu PoznajFakty.pl wraz z Instytutem Audytu Obiektywizmu Medialnego w tej sprawie. W ramach projektu co roku będą prowadzone kolejne badania, które wskażą, czy ten oraz inne projekty wzmacniają świadomość prawną Polaków. Porównanie wyników kolejnych badań pozwoli więc ocenić rezultaty działania projektu.

Instytut Audytu Obiektywizmu Medialnego

grudzień 2021