Ostrzegamy
NASZ PORADNIK. Kradzież tożsamości – jak się przed nią chronić?
Założenie konta bankowego i wyłudzenie kredytu, wciągniecie w proces prania brudnych pieniędzy, prowadzenie fałszywej działalności gospodarczej w celu wyłudzania np. zwrotu podatku, wynajęcie mieszkania, pokoju hotelowego bądź samochodu z zamiarem dokonania kradzieży – to tylko niektóre spośród konsekwencji kradzieży tożsamości wymienianych przez Biuro Informacji Kredytowej. Jak się przed tym chronić?
O kradzieży tożsamości możemy mówić, gdy ktoś podszywa się pod inną osobę. Zwykle przestępca liczy na uzyskanie w ten sposób jakichś korzyści materialnych. Kradzione są zarówno dokumenty tożsamości, jak i dane pozwalające np. zalogować się do portali społecznościowych bądź systemów bankowych.
Rekordowa liczba wyłudzeń kredytów
Jak czytamy w opublikowanym przez Związek Banków Polskich raporcie InfoDOK, w III kwartale br. zablokowano ponad 2,3 tys. prób wyłudzeń kredytów (wzrost o 22,7 proc. w odniesieniu do III kwartału 2020 r.) na kwotę 85,6 mln zł (930 tys. zł dziennie). To wynik najwyższy od 2009 r. Natomiast najwyższa kwota, jaką próbowano ukraść, wyniosła aż 6 mln zł.
Kolejny rekord odnotowano pod względem liczby skradzionych lub zagubionych dokumentów tożsamości – w międzybankowym Systemie DOKUMENTY ZASTRZEŻONE zgłoszono bowiem w III kwartale br. aż 48,3 tys. dokumentów (o 9,3 proc. więcej niż odnotowano w analogicznym okresie 2020 r.). Jak czytamy w raporcie, statystycznie dziennie do bazy trafiało aż 525 dokumentów, a także odnotowywano 25 wyłudzeń kredytów.
„Odnotowywane wzrosty dot. liczby zastrzeganych dokumentów oraz wyraźny wzrost skali działalności przestępców próbujących wyłudzić kredyty z wykorzystaniem kradzionej tożsamości pokazują istotność stałej walki o bezpieczeństwo i cyberbezpieczeństwo Polaków. Zachęcamy do regularnego aktualizowania swojej wiedzy w tym zakresie” - podkreśla Krzysztof Pietraszkiewicz, prezes Związku Banków Polskich.
Jak się chronić przed kradzieżą tożsamości?
Biuro Informacji Kredytowej wskazało, że ważne jest stosowanie się do kilku zasad, które pomogą zmniejszyć ryzyko kradzieży tożsamości. Przede wszystkim, należy zwracać uwagę na to, z jakiego pośrednika korzystamy dokonując płatności internetowych, a także wybierać bezpieczne i zaufane sklepy internetowe – wyjątkowo niskie ceny i dziwny interfejs witryny internetowej każdorazowo powinny wzbudzić naszą czujność. Do niecodziennie atrakcyjnej oferty pracy również należy podchodzić nieufnie.
Korzystając z Internetu warto też pamiętać o instalacji programów antywirusowych i korzystać z oprogramowania pochodzącego z autoryzowanych źródeł. Oczywiście, nigdy i nikomu nie należy podawać danych do logowania tak do bankowości internetowej, jak i poczty bądź innych serwisów internetowych. Ponadto, warto ustawiać różne hasła do poszczególnych witryn, nie zapisywać ich nigdzie oraz zmieniać je regularnie.
Co robić w przypadku utraty dokumentu tożsamości?
Utrata dowodu osobistego, prawa jazdy, paszportu czy innego dokumentu tożsamości stwarza poważne ryzyko. Należy pamiętać, by jak najszybciej zgłosić ten fakt, by zapobiec ewentualnej kradzieży tożsamości. Naszą nieuwagę i opieszałość mogą bowiem wykorzystać przestępcy.
„Pamiętajmy, że nasz dowód osobisty to nie jest tylko kawałek plastiku. Dowody, paszporty i prawa jazdy to dokumenty poświadczające naszą tożsamość, a ich utrata bez zgłoszenia tego faktu do banku (także przez osoby, które nie korzystają z usług bankowych) to ryzyko bardzo poważnych konsekwencji. Pokazują to np. dane dot. średnich kwot prób wyłudzeń kredytów przekraczające 20 czy 30 tys. zł” - zaznacza Grzegorz Kondek, koordynator Społecznej Kampanii Informacyjnej Systemu DOKUMENTY ZASTRZEŻONE.
Urząd Ochrony Danych Osobowych przygotował poradnik, w którym wyjaśniono sposób postępowania w przypadku utraty dokumentu tożsamości:
udaj się do banku i zastrzeż utracony dokument w Systemie DOKUMENTY ZASTRZEŻONE – możesz tego dokonać zarówno w banku, którego jesteś klientem, jak i w dowolnym innym banku przyjmującym zastrzeżenia także od osób niebędących jego klientami;
jeśli masz podejrzenie, że utrata dokumentu nastąpiła w wyniku kradzieży – w szczególności, jeśli w związku z tym doznałeś/doznałaś szkody majątkowej lub osobistej – powiadom policję (dokument zostanie unieważniony z dniem zgłoszenia);
zgłoś się do urzędu, by wyrobić nowy dokument.
UODO wyjaśnia także, w jakich sytuacjach można zwrócić się ze skargą właśnie do tego urzędu. „Jeżeli przypuszczasz, że firma czy instytucja przetwarza Twoje dane bez podstawy prawnej, nie informuje skąd ma dane osobowe i w jakim celu je przetwarza, to w pierwszej kolejności zwróć się do niej, z żądaniem realizacji swoich praw, np. wyjaśnienia zasad na jakich Twoje dane są przetwarzane” czytamy w komunikacie. Jeśli przedstawione żądania nie będą respektowane, zostaną zignorowane czy po części jedynie wypełnione – można zwrócić się do Prezesa UODO o ich wyegzekwowanie.
Warto pamiętać, że dane osobowe to bardzo cenne informacje. Nie tylko więc mamy prawo, ale wręcz powinniśmy zadbać o to, by mieć wiedzę i wpływ na to, kto i w jaki sposób je przetwarza.
Anna Sadkowska-Rojek
Źródło: UODO, BIK, ZBP
Artykuły powiązane
INNE Z TEJ KATEGORII
