Nasze prawa
NASZ PORADNIK. Pomoc zawodom dotkniętym pandemią. Jak skorzystać ze wsparcia dla twórców i artystów?


W okresie zagrożenia epidemicznego oraz w stanie epidemii rząd przygotował wiele programów pomocowych dla różnych odbiorców. Dużo mówiło się o pomocy dla przedsiębiorców z branż najbardziej dotkniętych przez pandemię. Programy pomocowe nie ominęły podmiotów ze służby zdrowia czy organizacji samorządowych. Znaczne środki przeznaczono też na pomoc dla twórców i artystów, którzy nie mogli normalnie zarobkować w okresie pandemii. Program pomocowy z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego funkcjonuje na mocy rozporządzenia od 30 października 2020 r. Wyjaśniamy kogo obejmuje i jak ubiegać się o wsparcie.
W mediach wiele uwagi poświęcono na artystów z pierwszych stron gazet i debatowano nad zasadnością pomocy dla tego typu podmiotów. Niewiele uwagi poświęcono natomiast doinformowaniu artystów i twórców, że taka pomoc nie dotyczy jedynie przysłowiowych celebrytów. Po stosownych zmianach procedury wprowadzonych w marcu 2021 program skierowany jest do twórców i artystów, którzy w wyniku pandemii utracili w całości lub częściowo możliwość zarobkowania, a ich sytuacja materialna pogorszyła się. Wnioski w tej sprawie należy kierować do Narodowego Centrum Kultury, które w imieniu MKiDN rozpatruje zgłoszenia zainteresowanych.
Wsparcie zaplanowano na cały okres trwania stanu zagrożenia epidemicznego, stanu epidemii oraz 12 miesięcy od ogłoszenia ich odwołania lub do wyczerpania środków przewidzianych do rozdysponowania. Nabór wniosków prowadzony jest w trybie ciągłym, w związku z czym zainteresowani, którzy do tej pory nie wystąpili o pomoc mogą to zrobić w każdej chwili. Zwracamy uwagę, że nie utracili oni prawa do wcześniej przysługującej pomocy, nawet jeżeli dopiero teraz dowiadują się o możliwości złożenia wniosku.
Kto może ubiegać się o wsparcie?
Zgodnie z rozporządzeniem i informacjami zamieszczonymi w ogłoszeniu naboru wniosków, o wsparcie mogą ubiegać się twórcy i artyści, którzy posiadają dorobek w zakresie działalności kulturalnej i znajdują się w trudnej sytuacji materialnej.
Za twórcę zgodnie z treścią rozporządzeniem uważa się: „w szczególności osobę, która tworzy dzieła w zakresie literatury pięknej, sztuk plastycznych, muzyki, fotografiki, twórczości audiowizualnej, choreografii i lutnictwa artystycznego oraz sztuki ludowej, będące przedmiotem prawa autorskiego”
Z kolei za artystę zgodnie z treścią rozporządzenia uważa się: „w szczególności osobę wykonującą zarobkowo działalność artystyczną w dziedzinie sztuki aktorskiej i estradowej, reżyserii teatralnej i estradowej, sztuki tanecznej i cyrkowej oraz w dziedzinie dyrygentury, wokalistyki, instrumentalistyki, kostiumografii,
scenografii, a także w dziedzinie produkcji audiowizualnej reżyserów, scenarzystów,
operatorów obrazu i dźwięku, montażystów i kaskaderów.”
Katalog osób uprawnionych do uzyskania wsparcia nie obejmuje natomiast:
osób niepełnoletnich;
osób, które uczą się w szkołach ponadpodstawowych lub studiują na studiach
dziennych lub zaocznych i nie ukończyły 26 roku życia;osób, które osiągnęły w ciągu 12 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku dochody przewyższające łącznie 69 629, 04 zł brutto1;
osób, dla których działalność twórcza nie stanowi głównego źródła zarobkowania
(artyści-amatorzy, hobbyści, twórcy doraźni, debiutanci, absolwenci studiów
kierunków artystycznych bez jakiegokolwiek dorobku);osób, które zakończyły zarobkową działalność artystyczną przed ogłoszeniem stanu
zagrożenia epidemiologicznego związanego z pandemią COVID-19;wodzirejów i konferansjerów;
osób zatrudnionych przy organizacji eventów i imprez oraz obsłudze technicznej
wydarzeń kulturalnych np. właściciele firm eventowych albo managerowie artystów.
Ile wynosi wsparcie, jakie są limity?
Zgodnie z treścią rozporządzenia ogólny limit środków przeznaczonych na wsparcie dla twórców i artystów wynosi 17,7mln zł brutto. W trakcie trwania programu pomocowego, zainteresowany wnioskodawca może ubiegać się o pomoc maksymalnie 3-krotnie w odstępach co najmniej miesięcznych pomiędzy kolejnymi wnioskami.
Kwotę jednorazowego wsparcia ustalono w wysokości 1800 zł brutto, a łączna suma wsparcia nie może przekroczyć kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za rok poprzedzający zgodnie ze statystyką publikowaną przez GUS.
W jaki sposób złożyć wniosek?
Wniosek należy złożyć w elektronicznym systemie Narodowego Centrum Kultury pod adresem internetowym www.sop.nck.pl, a po jego wygenerowaniu należy wydrukować kopię, podpisać i złożyć oryginał bezpośrednio w NCK w nieprzekraczalnym terminie 5 dni. Wnioskujący ma możliwość podpisania wniosku podpisem elektronicznym lub profilem zaufanym. Wówczas może dokonać złożenia wniosku w formie elektronicznej na adres mailowy: wsparcie@nck.pl lub poprzez profil na ePUAP. Dostępna jest też forma tradycyjna – osobiście lub pocztą na adres siedziby Narodowego Centrum Kultury: ul. Płocka 13, 00-231 Warszawa, w zaklejonej kopercie z dopiskiem „wsparcie socjalne dla twórców i artystów”. Za datę złożenia dokumentów uznaje się dzień faktycznego wpłynięcia wniosku, jest to istotne w kontekście pozytywnego rozpatrzenia wniosku i dochowania terminu.
Więcej informacji dotyczących wnioskowania o pomoc znajduje się bezpośrednio na stronie internetowej Narodowego Centrum Kultury w ogłoszeniu o naborze pod adresem: https://www.nck.pl/dotacje-i-stypendia/pomoc-socjalna/do-pobrania/ogloszenie-o-naborze-wnioskow.
W przypadku jakichkolwiek pytań dotyczących omawianego tematu zachęcamy do zadawania ich przez naszą skrzynkę kontaktową: kontakt@poznajfakty.pl.
Zapraszamy również do zapoznania się z nowymi materiałami na naszej platformie wideo, gdzie odpowiadamy na pytania naszych czytelników. Zapraszamy!
Piotr Cichocki
Artykuły powiązane