Należy odróżnić zwykłą emeryturę od świadczeń dodatkowych, wypłacanych na mocy ustaw szczególnych. Emerytura jest świadczeniem wypłacanym przez ZUS z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych świadczeniobiorcom, którzy nabyli prawo do emerytury z mocy prawa (np. ze względu na osiągnięcie wieku emerytalnego). Jest to wówczas świadczenie cykliczne, wypłacane raz w miesiącu, aż do śmierci beneficjenta.

Czym innym są natomiast świadczenia dodatkowe, czyli tzw. 13 i 14 emerytura. Te świadczenia wypłacane są dodatkowo, oprócz podstawowej emerytury, mają charakter świadczenia rocznego, przysługują wszystkim emerytom i niektórym świadczeniobiorcom ZUS (np. rencistom i in.) na mocy specjalnej ustawy. Wskazując różnice warto dodać, że 13 emerytura wypłacana jest cyklicznie co roku, a 14 emerytura, póki co ma charakter jednorazowy.

Z informacji przekazanych przez ZUS w związku z zawartymi w ustawie wytycznymi, tzw. 14 emerytura powinna być wypłacona w listopadzie 2021 r. wraz z świadczeniem okresowym przysługującym beneficjentowi w tym miesiącu. Dla niektórych beneficjentów będzie to oznaczać wypłatę tego świadczenia już pod koniec października, dla innych pod koniec listopada (w szczególnych przypadkach świadczeniobiorców z innych tytułów, wypłata tego świadczenia może nastąpić w grudniu lub styczniu).

Osoby uprawnione do otrzymania tego świadczenia nie muszą składać dodatkowych wniosków ani wypełniać żadnych dokumentów. Zakład Ubezpieczeń Społecznych sam dokonuje weryfikacji osób, którym świadczenie to przysługuje, a punktem odniesienia jest prawo do świadczenia na dzień 31 października 2021 r. ZUS dokona także przeliczenia przysługującej beneficjentom kwoty. W art. 2 ustawy zawarto cały katalog osób, którym przysługuje świadczenie tzw. 14 emerytury i dotyczy on osób pobierających emerytury i renty w systemie powszechnym, w ubezpieczeniu społecznym rolników, służb mundurowych, a także emerytury pomostowe, świadczenia i zasiłki przedemerytalne, renty socjalne, nauczycielskie świadczenia kompensacyjne, rodzicielskie świadczenia uzupełniające oraz renty inwalidów wojennych i wojskowych. Katalog ten jest zbliżony do tego, który kształtował grupę beneficjentów w odniesieniu do tzw. 13 emerytury z tą różnicą, że 14. emerytura nie przysługuje uprawnionym do renty strukturalnej.

Wysokość wypłacanego świadczenia będzie ściśle uzależniona od wysokości pobieranej emerytury. Ustawowo ustalona kwota 14 emerytury to suma 1250,88zł brutto i w takiej wysokości jest ona wypłacana wszystkim beneficjentom, których świadczenie podstawowe nie przekracza kwoty 2900zł brutto. Osoby otrzymujące wyższe świadczenia podstawowe otrzymają kwotę pomniejszoną zgodnie z tzw. zasadą złotówka za złotówkę. Oznacza ona, że od kwoty bazowej emerytury odejmujemy kwotę 2900, a otrzymany wynik od kwoty 1250,88zł. Dla przykładu, osoba otrzymująca emeryturę w wysokości 3000 brutto, otrzyma świadczenie tzw. 14 emerytury pomniejszone o 100zł, czyli 1150,88zł. W ten sposób, zgodnie z zasadą solidarnościową wyższe świadczenie otrzymają osoby posiadające niższe podstawowe emerytury.

Co warte podkreślenia, świadczenie to będzie zwolnione z potrąceń egzekucyjnych bez względu na ich tytuł i w pełnej wysokości. Oznacza to, że jeżeli beneficjent jest dłużnikiem, wobec którego toczy się postępowanie egzekucyjne, środki pieniężne z 14 emerytury nie będą podlegały komorniczemu zajęciu. 14 emerytura nie będzie także wliczana do dochodu beneficjenta w ujęciu prawa do innych świadczeń pieniężnych. Oznacza to, że pobierający 14 emeryturę nie muszą się martwić o zwiększenie dochodu i ewentualną utratę prawa do różnego rodzaju świadczeń dodatkowych. To samo tyczy się pobierania świadczeń rodzinnych, które uzależnione są np. od dochodu wyliczonego na członka rodziny lub w gospodarstwie domowym - do sumy dochodów członka rodziny w tym znaczeniu 14 emerytury nie będziemy doliczać.

Rząd nie wyklucza wypłacania 14 emerytury w kolejnych latach w ramach polityki prospołecznej, ale zastrzega, że jest to ściśle uzależnione od sytuacji fiskalnej Państwa i na chwilę obecną jest to świadczenie jednorazowe.

W przypadku pytań dotyczących świadczeń emerytalnych oraz 13 i 14 emerytury zachęcamy do zadawania ich poprzez naszą skrzynkę kontaktową – kontakt@poznajfakty.pl.

Piotr Cichocki

Artykuły powiązane

• Przegląd mediów: Czternasta emerytura już wkrótce, znamy hasło Marszu Niepodległości, Niemcy nie wierzą w polexit